r_UKE_LS_poradnik – jak bezpiecznie korzystac z internetu<\/a><\/p>\n <\/p>\n
\nJak zmniejsza\u0107 uzale\u017cnienie od telefon\u00f3w i innych narz\u0119dzi cyfrowych?<\/strong><\/p>\n <\/strong><\/p>\nJeszcze kilkana\u015bcie lat temu osoby odwiedzaj\u0105ce kraje takie jak Japonia lub Korea Po\u0142udniowa opowiada\u0142y z przej\u0119ciem i zniesmaczeniem o dzieciach, kt\u00f3re nawet we w\u0142asnym towarzystwie patrz\u0105 w telefony i nie rozmawiaj\u0105 ze sob\u0105 lub \u201erozmawiaj\u0105\u201d, porozumiewaj\u0105c si\u0119 przez komunikatory. Dzisiaj taka sytuacja jest powszechna tak\u017ce w Polsce i prawie nikt nie jest ju\u017c zaskoczony takim widokiem. Mamy do czynienia z uzale\u017cnieniem od telefon\u00f3w (og\u00f3lniej od Internetu) i dotyczy to nie tylko dzieci i m\u0142odzie\u017cy, lecz tak\u017ce doros\u0142ych. Trudno wyobrazi\u0107 sobie \u015bwiat bez globalnej sieci, cho\u0107 jeszcze niedawno tak w\u0142a\u015bnie by\u0142o. Internet zrewolucjonizowa\u0142 wiele dziedzin \u017cycia, przynosz\u0105c \u2013 zabrzmi to banalnie \u2013 niezwyk\u0142e wr\u0119cz udogodnienia. Warto jednak zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 tak\u017ce na jego negatywne konsekwencje, zw\u0142aszcza dla m\u0142odych ludzi.<\/strong><\/p>\nNiepokoj\u0105ce statystyki<\/strong><\/p>\nZacznijmy od twardych danych. W ostatnich kilkunastu latach gwa\u0142townie wzrasta liczba problem\u00f3w psychicznych i zdrowotnych, takich jak depresja, zaburzenia od\u017cywiania, bezsenno\u015b\u0107, a tak\u017ce samookaleczenia i pr\u00f3by samob\u00f3jcze. W ksi\u0105\u017cce \u201eiGen\u201d jej autorka, Jean M. Twenge, prezentuje wiele bada\u0144 prowadzonych systematycznie w Stanach Zjednoczonych w\u015br\u00f3d dzieci, m\u0142odzie\u017cy i student\u00f3w. Co prawda, badania ko\u0144cz\u0105 si\u0119 na 2015 roku, ale zaprezentowany w nich trend jest wysoce niepokoj\u0105cy. Okazuje si\u0119, \u017ce mniej wi\u0119cej od 2012 roku w\u015br\u00f3d m\u0142odych ludzi gwa\u0142townie ro\u015bnie odsetek zaburze\u0144 emocjonalnych, depresji i samob\u00f3jstw. M\u0142odzie\u017c w coraz wi\u0119kszym stopniu czuje si\u0119 samotna i wykluczona, a jednocze\u015bnie coraz rzadziej odczuwa szcz\u0119\u015bcie. Ten ameryka\u0144ski trend jest widoczny tak\u017ce w Polsce. Z danych Narodowego Funduszu Zdrowia wynika, \u017ce znacz\u0105co ro\u015bnie odsetek os\u00f3b poni\u017cej 18 roku \u017cycia obj\u0119tych leczeniem depresji. W 2017 roku by\u0142o 12,1 tys. takich dzieci, a w 2021 ju\u017c 25,3 tys. Dane te wed\u0142ug fachowc\u00f3w s\u0105 niedoszacowane. Problem z depresj\u0105 lub stanami depresyjnymi obejmuje 2 proc. dzieci i oko\u0142o 20 proc. m\u0142odzie\u017cy. <\/p>\n
G\u0142\u00f3wny winowajca<\/strong><\/p>\n Z pewno\u015bci\u0105 istnieje wiele nak\u0142adaj\u0105cych si\u0119 przyczyn tych zjawisk i w ka\u017cdym indywidualnym przypadku b\u0119dzie nieco inaczej. Jednak pewne czynniki wydaj\u0105 si\u0119 uniwersalne. Jednym z g\u0142\u00f3wnych jest nadmierne korzystanie z Internetu i zwi\u0105zane z tym os\u0142abienie realnych kontakt\u00f3w spo\u0142ecznych.<\/strong> Wspomniana autorka proponuje prosty model wyja\u015bniaj\u0105cy zwi\u0105zek mi\u0119dzy przebywaniem w sieci a samotno\u015bci\u0105:<\/p>\nWi\u0119cej czasu przed ekranem
\nMniej interakcji twarz\u0105 w twarz
\nWi\u0119ksza samotno\u015b\u0107<\/p>\n
W 2012 roku wesz\u0142y w \u017cycie smartfony, kt\u00f3re pozwoli\u0142y na przej\u015bcie z komputer\u00f3w na telefony, zwi\u0119kszaj\u0105c bezpo\u015bredni\u0105 dost\u0119pno\u015b\u0107 Internetu.<\/p>\n
Powstanie uzale\u017cnienia<\/strong><\/p>\nUzale\u017cnienie jest definiowane jako nabyta, silna potrzeba wykonywania jakiej\u015b czynno\u015bci b\u0105d\u017a za\u017cywania jakiej\u015b substancji psychoaktywnej. A z wielu obserwacji wynika, \u017ce spos\u00f3b korzystania z telefon\u00f3w kom\u00f3rkowych w wielu r\u00f3\u017cnych sytuacjach mo\u017ce wskazywa\u0107 w\u0142a\u015bnie na uzale\u017cnienie. Telefon towarzyszy nam praktycznie w ka\u017cdym miejscu. Je\u015bli tylko nie zajmujemy si\u0119 czym\u015b konkretnym, odruchowo si\u0119gamy po telefon. Szczeg\u00f3lnie dotyczy to dzieci i m\u0142odzie\u017cy. Niestety, du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 czasu sp\u0119dzonego z telefonem po\u015bwi\u0119cona jest ma\u0142o istotnym, a niejednokrotnie nawet szkodliwym tre\u015bciom. Kr\u00f3tkotrwa\u0142e pozytywne emocje towarzysz\u0105ce takiej aktywno\u015bci tworz\u0105 negatywny nawyk (pojawiaj\u0105 si\u0119 tzw. strza\u0142y dopaminowe), a w \u015blad za nim \u2013 uzale\u017cnienie. Kluczow\u0105 rol\u0119 odgrywa tutaj niska koncentracja uwagi. Korzystanie z telefon\u00f3w ogranicza zdolno\u015b\u0107 do d\u0142u\u017cszego skupienia si\u0119 na tek\u015bcie, a co za tym idzie \u2013 sp\u0142yca proces przetwarzania informacji. Szczeg\u00f3lnie negatywne jest w tym wypadku przeci\u0105gaj\u0105ce si\u0119 ogl\u0105danie kr\u00f3tkich filmik\u00f3w i wpis\u00f3w w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych. Okazuje si\u0119, \u017ce tak ch\u0119tnie odwiedzane media spo\u0142eczno\u015bciowe w istocie swej nie tworz\u0105 prawdziwych spo\u0142eczno\u015bci, tylko ich poz\u00f3r, bowiem nie ma w nich typowo ludzkich interakcji. Ludzki umys\u0142 jest bardzo podatny na wszelkiego rodzaju uzale\u017cnienia, nie tylko od \u015brodk\u00f3w psychoaktywnych, ale tak\u017ce od aktywno\u015bci daj\u0105cych kr\u00f3tkotrwa\u0142e gratyfikacje emocjonalne, niewymagaj\u0105ce skupienia i refleksji.<\/p>\n
Co nie dzia\u0142a?<\/strong><\/p>\nUzale\u017cnienie urz\u0105dze\u0144 cyfrowych jest du\u017cym problemem. Dzieci i m\u0142odzie\u017c korzystaj\u0105 z nich w ka\u017cdym mo\u017cliwym momencie, ograniczaj\u0105c tym samym realny kontakt spo\u0142eczny i inne aktywno\u015bci, na przyk\u0142ad ruch fizyczny. Nauczyciele, a tak\u017ce rodzice staraj\u0105 si\u0119 w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b ograniczy\u0107 t\u0119 aktywno\u015b\u0107. Najprostszym, lecz jednocze\u015bnie ma\u0142o skutecznym sposobem jest wprowadzanie formalnych zakaz\u00f3w. Zar\u00f3wno potoczne obserwacje, jak i dobrze zweryfikowana wiedza psychologiczna m\u00f3wi\u0105 o naturalnym oporze w obliczu zakaz\u00f3w. \u201eOwoc zakazany lepiej smakuje\u201d, jak m\u00f3wi stare powiedzenie. W psychologii powsta\u0142a koncepcja reaktancji, w ramach kt\u00f3rej zbadano wiele przejaw\u00f3w takiego oporu. Zakazywanie zwi\u0119ksza atrakcyjno\u015b\u0107 u\u017cywania telefonu.<\/p>\n
Obecno\u015b\u0107 telefon\u00f3w kom\u00f3rkowych, a zw\u0142aszcza w \u017cyciu m\u0142odych ludzi, jest oczywista. Nie chodzi o ich wyeliminowanie, tylko rozs\u0105dniejsze korzystanie z nich. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi ma b\u0142\u0119dne przekonanie, \u017ce kontroluje swoje zachowania zwi\u0105zane z telefonami. Wa\u017cne, aby mie\u0107 nad nimi rzeczywiste panowanie.<\/p>\n
S\u0142awomir Jarmu\u017c
\nDoktor psychologii, za\u0142o\u017cyciel i wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bciciel firmy szkoleniowo-doradczej MODERATOR, trener, coach, konsultant. Pracowa\u0142 w Zak\u0142adzie Psychologii Polskiej Akademii Nauk w Warszawie, Instytucie Psychologii Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego oraz w Szkole Wy\u017cszej Psychologii Spo\u0142ecznej we Wroc\u0142awiu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Bezpieczne dziecko w sieci Bezpiecze\u0144stwo dzieci w sieci to wa\u017cny temat, szczeg\u00f3lnie w dobie powszechnej cyfryzacji. Dzieci i m\u0142odzie\u017c s\u0105 coraz bardziej aktywni w internecie, korzystaj\u0105c z niego zar\u00f3wno w celach edukacyjnych, jak i rozrywkowych. Z bycia online wynikaj\u0105 potencjalne zagro\u017cenia, takie jak cyberprzemoc, kontakt z nieodpowiednimi tre\u015bciami […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-2500","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.zsprzewnie.pl\/przedszkole\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2500","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.zsprzewnie.pl\/przedszkole\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.zsprzewnie.pl\/przedszkole\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zsprzewnie.pl\/przedszkole\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zsprzewnie.pl\/przedszkole\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2500"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.zsprzewnie.pl\/przedszkole\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2500\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4744,"href":"https:\/\/www.zsprzewnie.pl\/przedszkole\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2500\/revisions\/4744"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.zsprzewnie.pl\/przedszkole\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2500"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}